Witamy na stronie Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Wystąpienie minister spraw zagranicznych Annaleny Baerbock w Niemieckim Bundestagu w ramach debaty „Zapewnić pokój w Europie – integralności terytorialnej Ukrainy nie wolno kwestionować”

27.01.2022 - Artykuł

Żyjemy obecnie w czasie, który ma kluczowe znaczenie dla pokoju i bezpieczeństwa na naszym kontynencie, w czasie, w którym musimy stanąć w obronie naszych wartości, w czasie, w którym mocne słowa brzmią dobrze, lecz mogą pociągnąć za sobą bardzo poważne konsekwencje.

To w żadnym razie nie jest łatwy politycznie czas; trudno jest bowiem nie postrzegać jako zagrożenie, kiedy w pobliżu ukraińskiej granicy bez zrozumiałych przyczyn gromadzi się 100 000 żołnierzy wyposażonych w czołgi i artylerię, a na Białorusi zbiera się kolejne oddziały. A rząd rosyjski skonfrontował nas z żądaniami tak zwanych gwarancji bezpieczeństwa, których nie da się pogodzić z europejskim ładem bezpieczeństwa.

Rząd federalny reaguje na to spójnie i w sposób zdecydowany, i, szczerze mówiąc, nie posługuje się przy tym rozwiązaniami, które akurat przyszły nam do głowy, lecz oczywiście w ścisłym porozumieniu z naszymi partnerami w Unii Europejskiej, naszymi partnerami w NATO oraz w ramach grupy G7. Wszędzie tam daliśmy jasno i wyraźnie do zrozumienia, że ponowne działania militarne skierowane przeciwko Ukrainie miałyby dla Rosji ogromne konsekwencje. Na tej podstawie pracujemy nad solidnym pakietem sankcji. W przypadku nowej agresji mamy do dyspozycji szeroki wachlarz odpowiedzi, w tym Nord Stream 2. Tak, jesteśmy w każdej chwili gotowi do dialogu, ale w obliczu obecnej sytuacji potrzebna jest również twarda postawa, która jasno i niedwuznacznie daje do zrozumienia, że suwerenna równość państw oraz podstawowe filary europejskiego ładu pokojowego nie podlegają negocjacjom.

Takie stanowisko reprezentujemy spójnie wszyscy, zarówno w wymiarze transatlantyckim, jak i europejskim. W ostatnich tygodniach nie było ani jednego dnia, w którym nie kontaktowałabym się z moimi odpowiedniczkami i odpowiednikami w UE i NATO – w ramach licznych rozmów telefonicznych i osobistych spotkań.

Miałam przy tym – tak samo jak kanclerz federalny – dwa przesłania: Nasza jedność jest naszą najsilniejszą bronią, o ile w ogóle chce się użyć tego słowa, oraz – tak, można to powiedzieć całkiem otwarcie – nasze role nie są tu do końca identyczne. W zależności od relacji między poszczególnymi krajami pełnimy różne role. Kraje takie jak Polska i Litwa odgrywają inną rolę niż kraje takie jak Włochy, Francja czy właśnie Niemcy, i to nie bez powodu. Nasza siła w tym sojuszu polega bowiem na tym, że mamy jasne wspólne stanowisko, a jednocześnie – pełniąc różne role – odpowiednio wykorzystujemy nasze silne strony.

By posłużyć się całkiem innym przykładem, z dziedziny sportu: Drużyna nie potrzebuje jedenastu środkowych napastniczek, które wszystkie robią to samo, ale jedenastu zawodniczek, które potrafią dobrze ze sobą współdziałać i które przede wszystkim mają wspólny pomysł na grę.

I nasza szczególna rola w tym zakresie, rola Niemiec jako jednej z najsilniejszych gospodarek świata i jednego z najbardziej uprzemysłowionych krajów świata, który odgrywa wiodącą rolę w Europie, jest następująca: Niemcy są od lat największym darczyńcą na Ukrainie – za pośrednictwem MFW, UE i w ramach stosunków dwustronnych. Obecnie angażujemy się na rzecz możliwie szybkiej wypłaty Ukrainie 150 milionów euro z kredytu niewiązanego. Współpracujemy oczywiście z naszymi partnerami w obszarze zaopatrzenia w szczepionki, w sektorze energetycznym oraz na rzecz reform w kraju. Wspólnie z Francją – w ostatnich latach nie zawsze było to łatwe – zadbaliśmy o to, by zwłaszcza teraz w kwestii sankcji jako Europejki i Europejczycy występować ściśle razem.

Niemcy – i nie ma przecież wcale potrzeby tego ukrywać – wspierają Ukrainę także militarnie. I chciałabym to w tym miejscu też wyraźnie powiedzieć: na prośbę Ukrainy dostarczamy obecnie hełmy ochronne. Pani minister Lambrecht tego sobie tak po prostu nie wymyśliła, była to specjalna prośba, którą teraz spełniamy. To samo dotyczy schronów w okolicach Odessy. Kilka dni temu otrzymaliśmy sygnał z prośbą o nasze wparcie przy pracach remontowych, a jutro – ponieważ działamy bez zwłoki – nastąpi wyjazd na pierwszy rekonesans w to miejsce. Ukraińscy oficerowie uczestniczyli w wojskowej pomocy szkoleniowej Federalnego Ministerstwa Obrony. Niemieckie wsparcie dla Ukrainy w ramach Funduszu Powierniczego NATO wyniosło od 2014 roku ponad 8 milionów euro. Także w ramach Unii Europejskiej – właśnie jest to przygotowywane – planujemy wspólnie z innymi europejskimi partnerami wsparcie dla Ukrainy w zakresie szkoleń.

W sojuszu NATO – ważne, abyśmy rozróżniali tutaj między naszym wsparciem dla Ukrainy i sojuszem NATO – Niemcy są od 2014 roku wiodącym krajem w ramach inicjatywy Wysuniętej Obecności w krajach bałtyckich. Tak samo potwierdzamy dziś też naszą odpowiedzialność w sojuszu, ponownie aktywnie uczestnicząc w tym roku w NATO Air Policing South w Rumunii i w krajach bałtyckich.

Szanowni Państwo,

dyskutujemy dziś bardzo otwarcie – taki jest sens i cel debaty parlamentarnej – również o tym, że niektórzy żądają teraz zmiany kursu i pilnych dostaw broni. Oczywiście – mówię to zupełnie otwarcie i szczerze – w trudnych sytuacjach zawsze należy przyglądać się samokrytycznie własnym działaniom. Ale chciałabym powiedzieć tutaj też bardzo jasno i wyraźnie, ponieważ jestem nie tylko szefową dyplomacji naszego kraju, ale także polityczką: Oświadczenie prasowe można napisać bardzo szybko, ale zmiany kursu polityki zagranicznej tak po prostu o 180 stopni, zwłaszcza gdy jeszcze latem – i słowa te kieruję również do frakcji CDU/CSU – podjęto inną decyzję, powinno się jednak dokonywać z pełną świadomością.

A przede wszystkim nie należy przez to zamykać drzwi do deeskalacji, które tak nieśmiało właśnie w tej chwili się na nowo otwierają. Specjalnie pojechałam w zeszłym tygodniu zarówno na Ukrainę, jak i do Rosji, żeby o tym rozmawiać. Prezydent Wołodymyr Zełenski wczoraj raz jeszcze wyraźnie podkreślił, jak ważny jest dla niego Mińsk, że bardzo chciałby, aby w jak najszybszym terminie zwołane zostało pilne spotkanie na szczycie i że potrzebne są postępy w procesie negocjacyjnym. Obecnie stanowi to dla mnie i dla tego rządu federalnego, absolutnie najwyższy priorytet.

Wczoraj w związku z tym po raz pierwszy od długiego czasu – co także nie jest czymś oczywistym – znów odbyło się stacjonarne spotkanie doradców w formacie normandzkim. Obradowaliśmy na tym spotkaniu ponad osiem godzin. Nie wiemy, czy coś z tego wyniknie. Nikt nie może tego obecnie przewidzieć ze stuprocentową pewnością. Jednakże, ten kto rozmawia, nie strzela.

Dlatego więc czymś fatalnym jest lekceważenie możliwości ponownego podjęcia dialogu. Dlaczego? Ponieważ mieszkańcy Donbasu od dwóch lat, od wybuchu pandemii, dodatkowo strasznie cierpią. Celem porozumienia z Mińska jest właśnie umożliwienie mieszkańcom tego regionu znowu trochę bardziej normalnego życia. Podczas mojego pobytu tam, jedna z pracownic ambasady powiedziała: „Jeździłam tam co jakiś czas, żeby odwiedzić moją chorą babcię; ale odkąd mam teraz małe dziecko, już tego nie robię. Co się stanie, jeżeli już nie wrócę?” – tu chodzi o takie właśnie życiowe losy. To codzienność dla wielu tysięcy ludzi i dlatego porozumienie z Mińska ma tak decydujące znaczenie.

Pani Przewodnicząca, zbliżam się do końca mojego wystąpienia. My, mój francuski odpowiednik Jean-Yves Le Drian i ja, pojedziemy w związku z tym za dwa tygodnie ponownie na Ukrainę i na linię kontaktową w celu wsparcia intensywnych starań OBWE w tym miejscu. Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć: To, co robimy właśnie w ramach współpracy gospodarczej, ma w tej sytuacji zasadnicze znaczenie. Musimy w tym momencie wzmocnić Ukrainę przede wszystkim gospodarczo i finansowo; bo w XXI wieku straszy się nie tylko bronią. Widzieliśmy w czasie pandemii, co się dzieje, gdy przerwane zostają łańcuchy dostaw. Dlatego zadecydowaliśmy, ja w pełni świadomie zadecydowałam, że nie zredukujemy naszego personelu w ambasadzie, lecz że wesprzemy Ukrainę poprzez to, że będziemy obecni, że będziemy inwestować, że nadamy dyplomacji absolutny priorytet i że będziemy wspólnie angażować się na rzecz bezpieczeństwa Ukrainy i w całej Europie.

Dziękuję za uwagę.

Wróć do góry strony