Willkommen auf den Seiten des Auswärtigen Amts

Żyć razem w Niemczech

Artykuł

W niemieckich szkołach istnieje wiele klas, w których dzieci imigrantów słabo znające język niemiecki nie tylko są większością, lecz stanowią prawie sto procent uczniów. Jak Niemcy radzą sobie z kwestią integracji w tzw. społeczeństwie multi-kulti.

Ortsschild Verlasse Parallelgesellschaften -> Integration
Das Ziel© dpa/pa
Federalny Urząd Statystyczny podaje, że w Niemczech żyje łącznie pomad 15 mln osób pochodzących z rodzin migrantów, co stanowi mniej więcej jedną piątą ogółu ludności, a tendencja ta wzrasta. Cudzoziemcy stanowią przy tym mniej niż połowę tej liczby, natomiast większość (7,9 mln) to obywatele Niemiec. Jest to duża, powiększająca się grupa, wywierająca coraz silniejszy wpływ na współczesne oblicze społeczeństwa niemieckiego, kształtująca i przeobrażająca je.

„Oczywiście, że jestem Niemcem. Tak samo oczywiste jest, że pochodzę z Turcji i żyję według własnego uznania“ – pisze dziennikarz Birand Bingül w tygodniku „Die Zeit“, „czasy, w których stało się przed koniecznością dokonania wyboru ‘albo-albo’ należą do przeszłości“


Centralny temat polityki

Sformułowanie “pochodzący ze środowisk migracyjnych“ jest nieco niezgrabne, a prowadząca wiadomości Dunja Hayali, której rodzice są Irakijczykami, nie jest jedyną osobą, której sformułowanie to wcale się nie podoba. „Od tygodni zastanawiam się, jak można by wyrazić to lepiej – ale nie wpadłam jeszcze na żaden pomysł“ – powiedziała w wywiadzie przeprowadzonym w berlińskim Radio Multikulti. Osoby pochodzące z rodzin imigrantów? Osoby o nieniemieckich korzeniach? Może. Sformułowanie „pochodzący ze środowisk migracyjnych“ bardzo często pojawia się w niemieckich mediach, jako że na przestrzeni minionych lat temat integracji coraz bardziej wysuwał się na pierwszy plan. Zbyt wiele lat zaniedbywana - dzisiaj kwestia ta należy do centralnych zagadnień polityki wewnętrznej. Począwszy od końca lat pięćdziesiątych imigracja do Niemiec ciągle przecież trwa.

W niemieckich szkołach istnieje wiele klas, w których dzieci imigrantów słabo znające język niemiecki nie tylko są większością, lecz stanowią prawie sto procent uczniów. Wielu imigrantów skonfrontowanych jest z nierozwiązanymi kwestiami dotyczącymi własnej tożsamości, przynależności, bycia akceptowanym jako Niemcy obcego pochodzenia, wreszcie z kwestią stopnia otwartości na nich społeczeństwa niemieckiego. Toczą się dyskusje na temat wartości i muzułmańskich chust noszonych przez kobiety. Istnieją całe ulice, na których wszystkie anteny satelitarne ustawione są na odbiór programów tureckich, ponieważ niemieckie wiadomości albo nie interesują albo i tak nie można by z nich niczego zrozumieć. (…) Ogólnie rzecz biorąc – istnieje wiele przykładów koegzystencji imigrantów i Niemców, niewiele jest natomiast przykładów ich harmonijnego współżycia. (…)

Kanclerz federalna Angela Merkel zwołała dotychczas dwa szczyty poświęcone tematowi integracji, w wyniku których przyjęto narodowy program integracyjny, zawierający przeszło 400 konkretnych inicjatyw, na które składają się wspieranie nauki języka, kursy integracyjne, a także projekty kulturalne i sportowe. Minister spraw wewnętrznych Schäuble uczestniczy regularnie w dyskusjach na forum Niemieckiej Konferencji Islamu, prowadząc rozmowy z przedstawicielami trzeciej pod względem wielkości obok religii chrześcijańskich wspólnoty wyznaniowej w Niemczech. Podejmowane licznie wysiłki nie zdołały się jednak przełożyć dotychczas na statystyki. I tak najnowszy „raport dotyczący sytuacji cudzoziemców“, sporządzony przez pełnomocnika rządu federalnego ds. integracji, podaje między innymi, że w przypadku dzieci i młodzieży pochodzących z rodzin imigrantów ciągle jeszcze obowiązuje reguła, że „im wyższy szczebel systemu edukacji, tym mniej osób kształcących się.” W przełożeniu na liczby oznacza to, że 40 procent wszystkich młodych ludzi posiadających zagraniczny paszport nie ma wykształcenia zawodowego, a tylko osiem procent zdaje maturę. Najwyższy procent niewykwalifikowanych zawodowo osób dorosłych (72%) stanowią mężczyźni i kobiety pochodzenia tureckiego.

Migranci, którzy odnieśli sukces

Ważnym kluczem do posiadania poczucia przynależności, sukcesu zawodowego, czyli mówiąc krótko – do integracji - jest znajomość języka i wykształcenie. Wielu cudzoziemców lub Niemców pochodzących z rodzin imigrantów osiągnęło sukces. W większości przypadków ważną rolę odgrywa wykształcenie oraz bardzo dobra znajomość języka niemieckiego. Nie trzeba długo szukać, by wśród elit społeczeństwa niemieckiego – zwłaszcza w dziedzinie kultury, w sektorze mediów, w polityce i w sporcie - znaleźć osoby pochodzące ze środowiska imigrantów.W listopadzie 2008 roku jako pierwszego przewodniczącego partii pochodzącego z rodziny imigrantów wybrano Cema Özdemira. Nowo desygnowany szef „Zielonych” sam określa się chętnie jako „anatolski Schwab“. Niemka tureckiego pochodzenia – Emine Demirbüken-Wegner, deputowana z Berlina, urodzona w roku 1961 w Turcji, także działa od roku 2004 w zarządzie CDU szczebla federalnego. W kreatywnej gospodarce jest wielu śpiewaków, aktorów, dziennikarzy, spikerów, twórców filmowych, pisarzy, czy kabaretystów. Grupa osób zagranicznego pochodzenia, które odniosły sukces w szeroko rozumianej karierze zawodowej rośnie jednak bardzo powoli. (…)

Berliński socjolog Ulrich Raiser zajmował się intensywnie zagadnieniem „migrantów, którzy odnieśli sukces“, przy czym nie kierował się stopniem ich prominentności, lecz dobrym wykształceniem zdobytym w ramach niemieckiego systemu edukacyjnego. W swoich badaniach doszedł on do wniosku, że sukces odniosły przede wszystkim te osoby, od których rodzice oczekiwali, „że coś z nich musi wyrosnąć“. Duża grupa tureckich imigrantów pochodzi jednak głównie z tych warstw społecznych, którym „wykształcenie jest obce”, i w przypadku których taki rodzaj myślenia nie jest oczywisty. Jednocześnie polityka i społeczeństwo oferowały dotychczas zbyt małą pomoc i wsparcie, za bardzo pozostawiając tę sprawę przypadkowi.

Cała moc w edukację i wykształcenie

Wiele osób pochodzących ze środowiska imigrantów, które odniosły sukces zawodowy, irytuje fakt, że w mediach często pokazuje się tylko negatywny wizerunek “nieudanych przypadków integracji”. „Osoby przeciętne, takie jak ja, nie występują“, mówi 26-letnia Gülperi Atalay, prawniczka z Berlina. „W niektórych tureckich rodzinach panuje pogląd, że dziewczęta nie potrzebują dobrego wykształcenia”, mówi rozpoczynająca swą karierę adwokat. Jej tureccy rodzice chcieli akurat, by zrobiła maturę i dostała się na studia. Dzieci imigrantów, których rodzice nie dbają o ich edukację, często otrzymują wsparcie ze strony nauczycieli, rodziców kolegów ze szkoły lub sąsiadów – tak było też w przypadku polityka „Zielonych”, Cema Özdemira.

© www.magazine-deutschland.de

Inne

Narodowy Plan Działań na rzecz Integracji zawiera cały wachlarz konkretnych zobowiązań, które zostały podjęte w celu znacznego zwiększenia szans imigrantów na równy udział w życiu publicznym.

Narodowy Plan Działań na rzecz Integracji

Po religiach chrześcijańskich islam jest w Niemczech największą wspólnotą wyznaniową. Niemiecka Konferencja Islamu ma na celu wspieranie dialogu i integracji.

Różnorodność: islam w Niemczech

Wróć do góry strony