Witamy na stronie Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Podpisanie umowy o dotacji na rzecz wystawy stałej w Muzeum i Miejscu Pamięci w Sobiborze.

Unterzeichnung des Zuwendungsvertrages für die Gedenkstätte Sobibór

Unterzeichnung des Zuwendungsvertrages für die Gedenkstätte Sobibór, © Ambasada Niemiec

19.12.2018 - Przemówienie

Szanowni Państwo,

dziękuję serdecznie, że przyszli Państwo, by być świadkami tej ważnej chwili. Dyrektor Cywiński i ja podpiszemy za chwilę umowę o dotacji na rzecz wystawy stałej w Muzeum i Miejscu Pamięci w Sobiborze.

Mamy w Niemczech przysłowie, które mówi, że cierpliwość popłaca. Faktycznie potrzebowaliśmy dużo czasu, aż zostały stworzone wszystkie warunki do tego, byśmy mogli podpisać to porozumienie. Osobiście już na początku mojej misji w Polsce prowadziłem rozmowy w tej sprawie. Tym większą mam teraz satysfakcję, że możemy dzisiaj przystąpić do czynu.

Cieszę się, że rząd Republiki Federalnej Niemiec przeznaczył milion euro na utworzenie wystawy stałej na terenie byłego niemieckiego obozu zagłady w Sobiborze. Dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do podjęcia decyzji i mieli swój udział w zorganizowaniu dzisiejszej ceremonii.

Były niemiecki obóz zagłady w Sobiborze jest symbolem niebywałego okrucieństwa i bestialstwa, do którego zdolny jest człowiek. Tak to moi rodacy w imieniu zbrodniczego reżimu, w bestialski sposób mordowali w Sobiborze Żydów z Polski, Holandii, Czechosłowacji, Francji, Niemiec, Związku Radzieckiego oraz innych krajów i ludzi innych narodowości. I tak to Sobibór był jednym spośród wielu niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady na terenie okupowanej i zniewolonej Polski.

Kilkakrotnie odwiedzałem to straszliwe miejsce. Zwiedzanie Miejsca Pamięci na początku tego roku, kiedy to w bardzo kompetentny sposób oprowadzał mnie Pan, Panie Dyrektorze, pozostawiło głębokie wrażenie. Trudno jest ująć w słowa odrazę i wstyd, jaki odczuwam.

Unterzeichnung des Zuwendungsvertrages für die Gedenkstätte Sobibór
Unterzeichnung des Zuwendungsvertrages für die Gedenkstätte Sobibór© Ambasada Niemiec

Szanowni Państwo,

Akcja „Reinhardt” oraz groza obozu zagłady w Sobiborze nie są obecne w takim stopniu w naszej pamięci kolektywnej, jak na przykład Auschwitz.

Zachowanie trwałej pamięci o wydarzeniach, jakie miały miejsce w Sobiborze od wiosny 1942 roku do października 1943 roku oraz szerokie propagowanie wiedzy na ten temat ma zatem fundamentalne znaczenie.

Upamiętnianie odrażających zbrodni, które tam popełniono, musi pozostać przestrogą i odpowiedzialnością dla przyszłych pokoleń. „Nigdy wiecej, never again, nie wieder, plus jamais”, tak właśnie musi brzmieć konsekwencja naszej historii. Ale co możemy zrobić, by ten właśnie cel osiągnąć?

Świadkowie historii, którzy sami doświadczyli tego straszliwego cierpienia, stają się coraz starsi. Wielu z nich już nie żyje. Wystawy, jak ta planowana w Sobiborze, mogą więc przyczyniać się w istotny sposób do utrzymywania żywej pamięci i wiedzy o tych bestialskich czynach.

Ty, Drogi Marianie, który przeżyłeś niemiecką machinerię śmierci, wystąpiłeś ze stanowczym apelem: „Oprawcami nie byli uwarunkowani genetycznie kryminaliści”, ale „zwyczajni ludzie”, którzy zachowywali się tak dlatego, że „ich edukacją była nienawiść, wpajano w nich od dzieciństwa pogardę dla innego rodzaju ludzi niż oni sami”.

Podtrzymywanie pamięci i angażowanie się na rzecz prawdy historycznej oznacza więc, że także my w dzisiejszych czasach musimy przekazać młodemu pokoleniu szacunek dla każdego człowieka, niezależnie od jego pochodzenia etnicznego, wyznania, poglądów politycznych czy zdrowia psychicznego.

Wystawa stała w Sobiborze oraz porozumienie, które mam dzisiaj zaszczyt podpisać w imieniu Republiki Federalnej Niemiec, wniosą w to ważny wkład. Stańmy w obronie świata, w którym każdy człowiek może bez jakiejkolwiek dyskryminacji swobodnie wzrastać i się rozwijać.

Dziękuję Państwu za uwagę.

Warszawa, dnia 19.12.2018r.

Wróć do góry strony