Witamy na stronie Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Bilans prezydencji Niemiec w Radzie UE: „Razem wzmocnijmy Europę”

EU Ratspräsidentschaft Deutschland - Portugal

EU Ratspräsidentschaft Deutschland - Portugal, © Botschaft Warschau

23.12.2020 - Artykuł

Koronawirus, budżet, państwo prawa, klimat: W czasie obfitującego w wydarzenia polityczne półrocza prezydencja Niemiec wzmocniła UE wewnętrznie i zewnętrznie.

Prezydencję Niemiec zdominowała walka z pandemią koronawirusa. Jednak także w zakresie innych głównych tematów UE poczyniła zdecydowane postępy, działając solidarnie wewnątrz swoich struktur i spójnie na zewnątrz.

Walka z pandemią Covid-19

Unia działa razem w walce z pandemią Covid-19: Także dzięki wielu europejskim naukowcom i badaniom naukowym w rekordowym czasie opracowano, zakupiono i rozdysponowano szczepionkę. Teraz szczepienia przeciwko koronawirusowi w UE wkrótce już się rozpoczną. Wszyscy obywatele UE będą mieli możliwość zaszczepienia się w nieodległym czasie – to decydujący krok w kierunku wyjścia z pandemii. Niemcy zabiegają o to, aby UE przekazała szczepionkę także krajom szczególnie potrzebującym. Niemcom jako państwu sprawującemu prezydencję udało się też wzmocnić koordynację działań unijnych w zakresie zwalczania pandemii poprzez stworzenie ogólnoeuropejskiej mapy ryzyka, jednolitych regulacji dotyczących wjazdu z państw trzecich oraz wspólne prace nad strategiami przeprowadzania testów i śledzeniem kontaktów. Od chwili wybuchu pandemii koronawirusa Niemcy przyjęły z krajów sąsiednich łącznie ponad 260 pacjentów wymagających intensywnej terapii i zapewniły im opiekę medyczną; ponadto do krajów partnerskich w ramach UE wysłano wiele środków pomocy, takich jak maseczki ochronne czy respiratory.

Wieloletnie Ramy Finansowe i fundusz odbudowy „Next Generation EU”

Po długich negocjacjach Unia Europejska przyjęła w oparciu o niemiecko-francuską propozycję pakiet składający się z tzw. „Wieloletnich Ram Finansowych” (WRF), tzn. budżetu na kilka lat oraz środków na odbudowę, który ma na nowo wzmocnić Unię po pandemii koronawirusa. Fundusz odbudowy „Next Generation EU” o wartości 750 mld euro jest nowym instrumentem mającym zapewnić obywatelkom i obywatelom szybką pomoc. Jest skierowany przede wszystkim do krajów szczególnie dotkniętych skutkami pandemii Covid-19. Do tego dochodzą wieloletnie ramy finansowe na następne siedem lat w wysokości 1,07 bln euro. W centrum uwagi znajdują się w szczególności: większe nakłady na ochronę zdrowia, ochronę klimatu, cyfryzację oraz wymianę młodzieży.

Nowy budżet wprowadza jeszcze jedną modyfikację: po raz pierwszy uzależnia wypłatę środków unijnych od przestrzegania standardów praworządności. Niemcy do końca intensywnie o to zabiegały. Pakiet ten dostosowuje Unię Europejską do wymogów zielonej, innowacyjnej przyszłości i wzmacnia wartości europejskie.

Wzmocnienie praworządności

Praworządność jest podstawą wspólnoty wartości UE, w której obywatelki i obywatele mają zagwarantowaną ochronę swoich praw i wolności. Dlatego Niemcy w ramach swojej prezydencji w Radzie UE uruchomiły nowy dialog na temat praworządności między partnerami unijnymi w Radzie. Celem jest, by w ramach szczerej wymiany wzmocnić wspólne rozumienie praworządności w UE. W debacie o charakterze „horyzontalnym” wszystkie państwa dyskutowały o ogólnej sytuacji praworządności w UE. Druga debata była poświęcona sytuacji w pięciu pierwszych państwach członkowskich UE – z czasem przyjdzie kolej na każde państwo członkowskie. Ten sposób kontroli praworządności ma wyostrzyć wspólne spojrzenie na ten temat i pozwolić rozpoznać problematyczne tendencje na wczesnym etapie. Portugalia w przyszłym roku będzie kontynuowała ww. dialog w ramach swojej prezydencji w Radzie UE.

Suwerenność europejska

Niemcy angażują się na rzecz Unii Europejskiej, która wzmacnia swoją zdolność do działania i kształtowania w obszarach takich jak: bezpieczeństwo, technologie i cyfryzacja, polityka handlowa lub walutowa. UE łączy swoje siły i działa razem zwłaszcza na zewnątrz, ponieważ państwa narodowe nie są już w stanie w pojedynkę współkształtować ładu światowego w ramach rywalizacji wielkich mocarstw. W obszarze polityki bezpieczeństwa Niemcy podczas swojej prezydencji zainicjowały pewnego rodzaju „kompas strategiczny” zakładający, że państwa członkowskie w oparciu o analizę zagrożeń w konkretnym przypadku będą wymieniać się na temat kwestii bezpieczeństwa i obrony oraz obierać wspólny kierunek. Niemcy także pomyślnie zakończyły długotrwałe negocjacje dotyczące tzw. „Stałej Współpracy Strukturalnej”. W przyszłości również państwa niebędące członkami UE będą mogły uczestniczyć w projektach z zakresu bezpieczeństwa i obrony. Stanowi to też wzmocnienie europejskiego filaru NATO i współpracy między UE i NATO w ogóle.

Jednak konfliktów nigdy nie da się rozwiązać jedynie przy użyciu środków wojskowych – z myślą o zapewnieniu trwałego pokoju Niemcy wspierają i wzmacniają obszar cywilnego zarządzania kryzysowego jako centralnej części wspólnej europejskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Rząd federalny wniósł w tym zakresie ważny wkład, powołując do życia Europejskie Centrum Kompetencji Cywilnego Zarządzania Kryzysowego w Berlinie. Tutaj państwa członkowskie UE wspólnie ze swoimi partnerami łączą zdobytą wiedzę i szkolą personel, by usprawnić misje cywilne UE.

UE: Prekursor w dziedzinie ochrony klimatu

Europa pozostaje też prekursorem w zakresie ochrony klimatu. Do 2030 roku UE chce zredukować swoje emisje CO2 co najmniej o 55%, do 2050 roku chcemy sprawić, by Europa stała się pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu. Podczas swojej prezydencji w Radzie UE rząd federalny skutecznie zabiegał o zapisanie tych celów w Europejskim prawie o klimacie. Wyznaczone cele są ambitne, ale jednocześnie dają wielkie szanse – proces transformacji w kierunku bardziej zrównoważonego rozwoju ma być opłacalny ekonomicznie. Ponadto co najmniej 30% wydatków unijnych w ciągu następnych siedmiu lat ma zostać przeznaczone na ochronę klimatu. Wspólnie na rzecz zrównoważonej odbudowy, „zielonej odbudowy”.

Zaangażowanie na rzecz praw człowieka i rozwiązywania konfliktów

UE przyjęła nowy instrument polityczny przeciwko najcięższym przypadkom łamania praw człowieka takim jak tortury, niewolnictwo lub systematyczna przemoc seksualna. Dzięki nowemu systemowi sankcyjnemu za naruszenia praw człowieka UE może od teraz objąć daną osobę zakazem wjazdu lub zamrozić jej majątek. Niemcy w gronie państw UE szczególnie o to zabiegały.

Równie ważna dla rozwiązywania konfliktów jest mediacja. Pośredniczenie między stronami konfliktu przykładowo doprowadziło do podjęcia rozmów pokojowych w Libii. Niemcy podczas prezydencji w Radzie UE rozwinęły ten instrument także na płaszczyźnie europejskiej – unijni ministrowie spraw zagranicznych przyjęli nową koncepcję mediacji. W ten sposób Rada UE po raz pierwszy może decydować o prowadzeniu własnych misji – z myślą o silnej UE jako podmiocie angażującym się globalnie na rzecz pokoju.

Partnerzy globalni i trio prezydencji w Radzie UE

Multilateralizm, demokracja, otwarty handel jako wspólny kompas: UE wzmacnia swoje stosunki z ważnymi regionami. UE i państwa ASEAN-u z Azji Południowo-Wschodniej są teraz partnerami strategicznymi. Niemcy obecnie jeszcze silniej angażują się w regionie Indo-Pacyfiku. UE zorganizowała też dużą wirtualną konferencję z udziałem państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Wspólne cele to: ochrona klimatu, bioróżnorodność, zrównoważona gospodarka, oparta na wartościach cyfryzacja. Stanom Zjednoczonym UE zaproponowała „new deal” w relacjach z administracją Joego Bidena mający na celu m.in. wzmocnienie opartego na zasadach ładu oraz ożywienie partnerstwa transatlantyckiego.

Portugalia i Słowenia: partnerzy w trio prezydencji

Ciągłość jest szczególnie ważna, kiedy chce się w UE realizować wyjątkowo trudne zadania. Nieważne, które państwo akurat sprawuje prezydencję w Radzie UE: rozwiązania dla ważnych tematów takich jak praworządność, migracje czy ochrona klimatu muszą być ciągle dalej rozwijane w wymiarze politycznym. Nie wszystkie reformy można zrealizować w ciągu sześciu miesięcy. Dlatego Niemcy przez ponad 18 miesięcy współpracują szczególnie blisko z Portugalią i Słowenią, które po Niemczech będą kolejno sprawowały prezydencję w Radzie UE. Wiele inicjatyw, jak na przykład dialog na temat praworządności, będzie kontynuowanych przez Portugalię począwszy od 1.01.2021 roku.


 

Wróć do góry strony